เบื้องบุตรสุริยเจ้า		ขีดขิน
สิบแปดมกุฎกระบินทร์		ราชแกล้ว
ได้บำเหนจธานิน		กรุงราพ พิทักษแฮ
ต่างรักษากิจแผ้ว		ผ่องด้วยสัตยา
วันหนึ่งทราบเหตุแจ้ง		จิตรประจักษ์
สมเดจพระหริรักษ		กราดกริ้ว
สั่งให้ประหารอัค		เรศรับ โทษเอย
เดชะสัตยขจัดพลิ้ว		เพลี่ยงพ้นชนม์คง
อรรถเรศรัประเวศดั้น		ดงดาน
พึ่งพระสิทธาจาริย์		ขจัดเศร้า
ประสูตรราชกุมารชาญ		ไชยเดช เจริญแฮ
ทรงพระชนะษาเจ้า		สิบทั้งสี่ฉนำ
พระรับโอรสไว้		ธานี พระเอย
ถวิลพิโยคมารศรี		จากห้อง
ถามท้าวทศคีรี		วงษกล่าว เคราะห์แฮ
แรมพนัศกับพระน้อง		อีกทั้งหณุมาน
ท้าวพระยาพานเรศพร้อม		ปฤกษา
จำจักตามพระอิศรา		ร่วมร้อน
จะศุขอยู่ยังธา		นีไม่ ควรเฮย
เจ้าทุกข์ข้ายังพ้อน		เล่นได้ดีไฉน
ตริเหตุเหนชอบเค้า		ควรจร
ต่างแต่งองค์อาภรณ์		ผ่องแผ้ว
สั่งกิจมอบการนคร		เสรจเหาะ เหินแฮ
บันจบครบนายแล้ว		รีบเมื้ออโยทธยา
ครั้นถึงลงที่ท้อง		สนามพลัน
มาสู่สุมันตัน		ต่างพร้อง
กิจราชทุกสิ่งสรรพ์		ทราบรหัศ เหตุเฮย
เชิญท่านนำเพื่อนพ้อง		สู่เฝ้าสี่องค์
สุมันตันพลันพจนเชื้อ		เชิญจร
นำพระยาพานร		เนื่องเฝ้า
ต่างตนประนมกร		กราบสี่ กระษัตริย์นา
อำมาตยประนตเหนือเกล้า		เบิกแจ้งนามกระบินทร์
สุครีพทูลว่าพร้อม		กันมา
เฝ้าลอองบาทา		บัดนี้
ทราบกิจพระจักรา		นฤราศ กรุงเอย
พระเสด็จทิศใดชี้		ช่องข้าโดยผดุง
สดับสารปานเปรียบได้		ดุสิต
ตรัสบอกเบื้องบูรพทิศ		ท่านเต้า
เราสองปฤกษากิจ		ตามเสด็จ พนัศนา
พระโปรดให้อยู่เฝ้า		นิเวศนด้วยสองหลาน
สิบแปดมกฎพร้อม		ทูลลา
นบสี่กระษัตรา		เสร็จแล้ว
ออกจากอยุทธยา		ยูรยาตร เรวแฮ
หมายทิศบุรพาแผ้ว		รีบร้อนจรแสวง
ลัดทุ่งมุ่งมาดเมื้อ		หมายดง
ขึ้นโขดข้ามเขาวงก์		วากถ้ำ
แยกกันเสาะสืบลง		ลัดเลียบ ไปแฮ
ค้นทั่วแถวแนวน้ำ		หาดห้วยเหวผา
แต่ละตนหาญฮึกเหี้ยม		เดชา
แรมเถื่อนหลายทิวา		เที่ยวค้น
ไป่จวบพระมหิศรา		หลากจิตร จรแฮ
รีบลุเล็งเหนต้น		โศกซ้ำประจักษองค์
หณุมานเหนพวกท้าว		พานรินทร์
ลาราชรับกระบินทร์		สู่เฝ้า
บังคมบาทธิบดินทร์		สองกระ ษัตริย์แฮ
กรประนมเหนือเกล้า		กราบแล้วทูลแถลง
พระทักถามแห่งด้าว		แดนภา ราเฮย
อำมาตยหมู่ประชา		ทั่วแคว้น
กระเษมศุขฤๅพยา		ธิเบียด เบียฬนอ
ฤๅว่าโศกยากแค้น		ขุ่นข้องรคายไฉน
สุครีพประนตไท้		ทูลสาร สนองเอย
พระเดชปกเกษปาน		ฉัตรแก้ว
ไป่ทุกข์ไป่พพาน		สักสิ่ง ใดนา
เจริญทั่วประเทศแผ้ว		ผ่องด้วยบารมี
ข้าบาททราบเสดจดั้น		ดงดาน
กับพระอนุชาชาญ		รวมไร้
เปนสามกับหณุมาน		มาเปลี่ยว องค์นา
จึ่งรีบสืบเสาะได้		นบเบื้องบทมาลย์
ตรัสว่าเรานิราศร้าง		บูรี
พิเภกทายเคราะห์ปี		หนึ่งพ้น
ห้าเดือนเจดวันลี		ลาศสู่ พนัศนา
ขอบจิตรคิดตามค้น		คับแค้นมาใย
ข้าบาทฉลองบาทสู้		สัจจัง
กว่าชีพจะมระณัง		นอบน้อม
เจ้าทุกข์ร่วมทุกข์ยัง		ศุขสู่ ศุขนา
ขอจักโดยเสด็จห้อม		แห่เต้าตามสนอง
ทรงชวนพระลักษณทั้ง		พานร พร้อมเอย
ละพฤกษโศกบทจร		จากนั้น
ข้ามทุ่งมุ่งดงดอน		เนินโขด ไศลแฮ
ดงดึกพฤกษาดั้น		สรดื้นดวดรหง
สารพัดสัตวป่าแส้		เสียงใส
จักจั่นเรื่อยเรไร		หริ่งร้อง
วังเวงวิเวกใน		เนินพนัศ
หวนขนิฐคนึงน้อง		นึกเศร้าทรงกระสรร
พระชมพิหคครื้น		ครึมดง
บินว่อนร่อนราลง		เพรียกพร้อง
ลางหมู่จับรุกข์รหง		หันสู่ คู่เฮย
สนั่นสุโนคพลอดซ้อง		เสนาะน้ำเสียงหวาน
นางนวลนึกนาฎหน้า		นวลผจง
เคยพี่แนบนวลอนงค์		แน่งน้อย
นวลนกนกยังหลง		ลาญสวาศ นกนา
นวลพี่สุดแสนลห้อย		ห่วงน้องนวลผจง
นกแก้วเคียงคู่เคล้า		คลอเรียง
เสมอเมื่อสมรเคียง		พี่พร้อง
จากพรากจากสำเนียง		นุชคร่ำ ครวญนา
ถวิลที่วันพรากน้อง		นบตั้งโกษฎสุวรรณ
เขาไฟไฟฟอกต้อง		เตมทรวง เราฤๅ
เขาบ่อร้อนเรียมดวง		แต่ร้อน
เหนสาลิกาดวง		จิตรพี่ รทมเอย
พร่ำโศกโศกาสะท้อน		ทุกมื้อกระมลเตรียม
รังนานนามนกนี้		นำนึก นางเอย
นานจากนานตรองตรึก		ตริถ้อย
รวังไพรพี่รวังศึก		อสุรเสร็จ ปราบนา
รวังขนิฐใช่น้อย		อนุชโอ้รวังองค์
นกหว้าบินว่อนท้อง		เวหาศ
เฉกพี่ว่าวอนสวาศ		บ่อเกื้อ
เบญจวรรณเมื่อวันนาฎ		หนีพี่ ไปนอ
ลงแทรกพสุธาเมื้อ		มุ่งด้าวบาดาล
กินลมเพียงพี่สู้		กินชล เนตรเอย
กินทุกข์รทมปน		เปรียบเข้า
ร่ำรักโศกแสนทน		เทวศหว่า ทรวงแฮ
พระสุดกำสรดเศ้รา		เสด็จไร้แรมดง

จบห้องที่ ๑๖๗
  เนื้อความกล่าวถึงสุครีพซึ่งปกครองเมืองขีดขินพร้อมด้วยวานรสิบแปดมงกุฎ ได้ทราบเรื่องตั้งแต่นางสีดาถูกสั่งประหาร ต้องไปพึ่งพระฤษีและคลอดโอรสในป่า จนกระทั่งพระรามรับสองกุมารมาอยู่ที่กรุงอยุธยา นางสีดาโกรธพระรามที่ทำกลอุบายจึงหนีไปอยู่เมืองนาค และพระรามออกเดินป่าเพราะพิเภกทูลว่าพระรามมีเคราะห์ สุครีพเห็นว่าตนไม่ควรมีความสุขอยู่ในเมือง จึงสั่งให้ทหารรักษาเมืองขีดขิน ส่วนตนเองไปเฝ้ากษัตริย์ทั้งสี่ที่กรุงอยุธยา ทูลขอออกติดตามพระรามและพระลักษณ์ พระพรตจึงบอกว่าพระรามเสด็จไปทางทิศตะวันออก สุครีพออกติดตามจนได้พบพระราม และทูลว่าได้ถวายสัตย์ไว้แล้ว จะติดตามรับใช้ไปทุกแห่ง จึงขอร่วมเดินทางไปด้วย พระราม พระลักษณ์ หนุมาน และสุครีพพร้อมด้วยพลวานรจึงออกเดินทางรอนแรมต่อไป ระหว่างเดินทาง พระรามยังโศกเศร้าระลึกถึงนางสีดา